Blog — relacje z wyjazdów, wulkan po wulkanie

Najstarszy i największy dział strony: to tutaj lądowały relacje pisane po powrocie, zanim powstały osobne działy na przewodniki i testy.

Wszystkie teksty: blog

• Abchazja i Osetia Południowa — czego Gruzja nie kontrolujeDwa terytoria uznawane przez świat za gruzińskie, a rządzone niezależnie od Tbilisi. Rzecz o tym, jak do tego doszło i co z tego wynika dla...
• Abu Zabi czy Abu Dhabi — pisownia i praktyczne podstawyObie formy spotyka się w polskich tekstach i obie da się obronić. Poniżej dlaczego, a potem rzeczy, które faktycznie decydują o wyjeździe.
• Ananuri — najlepszy przystanek na drodze na północTwierdza nad turkusowym zbiornikiem, tuż przy drodze z Tbilisi w Kaukaz. Pół godziny postoju, które warto zaplanować.
• Ararat — góra po jednej stronie granicy, symbol po drugiejWulkan w tureckim Kurdystanie, widoczny z Erewania i obecny w armeńskim herbie. Wejście wymaga pozwolenia i przewodnika.
• Atak szczytowy powyżej Goûter — co jest wyżejDo schroniska prowadzi skała i Grand Couloir. Powyżej nie ma już ani jednego, ani drugiego — jest śnieg, wysokość i wąska grań na końcu.
• Belgrad — stolica Serbii, która nie udaje ładniejszej, niż jestMiasto zbudowane na ujściu jednej wielkiej rzeki do drugiej, wielokrotnie burzone i odbudowywane. Widać to na każdej ulicy i to jest jego największa...
• Belize City — największe miasto, które stolicą nie jestStolicę przeniesiono w głąb kraju po tym, jak huragan zniszczył miasto portowe. Ta decyzja tłumaczy wszystko, co się dziś w Belize City widzi.
• Bilety SKM — najbardziej zaskakujący system w PolscePapierowy bilet kasujesz na peronie, przed wejściem do pociągu. Kto zrobi to w środku, jak w tramwaju, jedzie bez ważnego biletu.
• Brunei Darussalam — kraj, przez który się przejeżdżaMały, zamożny sułtanat wciśnięty w malezyjską część Borneo. Ruchu turystycznego praktycznie nie ma i to jest jego główna cecha.
• Burdż Chalifa — co warto wiedzieć przed wjazdem na góręKtóry taras widokowy wybrać, czym się różnią i o której porze dnia widok wygląda najlepiej.
• Campi Flegrei — superwulkan, o którym mówi się mniej niż o WezuwiuszuPola Flegrejskie nie mają stożka, więc nie wyglądają na wulkan. To jeden z powodów, dla których są groźniejsze od sąsiada.
• Cancún — kurort nad Karaibami, nie nad PacyfikiemDwie rzeczy, które ludzie mylą przed wyjazdem: po której stronie kraju leży Cancún i jaka jest tam godzina. Obie warto ustalić przed kupnem biletu.
• Chichén Itzá — co tam naprawdę stoi i jak to zwiedzaćNajbardziej oblegane stanowisko archeologiczne Meksyku. Warto tam pojechać, ale nie w porze, w której przyjeżdżają wszyscy — i nie z wyobrażeniem, że...
• Chwytak z Czarnobyla i Prypeć — co tam właściwie jestPorzucona łyżka dźwigu w lesie, jeden z najbardziej skażonych przedmiotów w całej strefie. Ludzie robili sobie przy niej zdjęcia, opierając się o...
• Colima — wulkan, na który się nie wchodziSąsiadują tu dwa szczyty: jeden uśpiony i dostępny, drugi czynny i zamknięty. Ten drugi jest jednym z najaktywniejszych w Ameryce Północnej.
• Cricova — piwnice, po których jeździ się samochodemDziesiątki kilometrów podziemnych galerii z ulicami nazwanymi od win. Zwiedzanie odbywa się pojazdem, bo pieszo byłoby to wyprawa.
• Czy Vatnajökull jest największym lodowcem EuropyOdpowiedź brzmi „to zależy" i nie jest to wykręt. Zależy od dwóch rzeczy: co mierzysz i gdzie kończy się Europa.
• Demawend — najwyższy wulkan Azji, widoczny z TeheranuRegularny stożek nad stolicą Iranu, technicznie łatwy i logistycznie zaskakująco prosty. Największą przeszkodą bywa wysokość, nie góra.
• Denpasar — co jest w mieście, które turyści omijająNajwiększe miasto Bali i jednocześnie najrzadziej odwiedzane. To nie kurort, a zwykłe indonezyjskie miasto — i właśnie dlatego warto tam zajrzeć.
• Dubai Mall — czy to naprawdę największy sklep na świecieOdpowiedź zależy od tego, co się mierzy. Praktycznie ważniejsze jest to, że nie da się tego obejść w całości i że nie trzeba.
• Duvalo — geologiczna osobliwość w cieniu OchrydyDymiące zbocze przy wiosce Kosel, kilkanaście kilometrów od jeziora Ochrydzkiego. Nazywają je wulkanem. Warto wiedzieć, czym jest, zanim się tam...
• Emirates Palace i Wielki Meczet — Abu Zabi, nie DubajDwa najbardziej okazałe obiekty w Emiratach stoją w stolicy, a nie w mieście, z którym wszyscy je kojarzą. Do obu można wejść bez noclegu.
• Erewań — miasto z różowego kamienia pod AraratemStolica zbudowana z lokalnego tufu, z górą-symbolem na horyzoncie, do której nie da się pojechać. Ten paradoks jest w tym mieście wszędzie.
• Etna turystycznie — od Rifugio Sapienza do Torre del FilosofoKolejka, terenówka i pieszo. Rzecz o tym, ile z tego trzeba wykupić, ile da się przejść samemu i gdzie kończy się wolny dostęp.
• Etna — Krater Centralny, czyli Voragine i Bocca NuovaNajstarszy z czterech kraterów szczytowych Etny mieści w sobie dwie osobne czeluście. Rzecz o tym, czym się różnią i co z nich widać.
• Etna — Krater Południowo-Wschodni, czyli stożek na stożkuNajmłodszy z czterech kraterów szczytowych i jednocześnie ten, który w ostatnich dekadach urósł najbardziej. Klasyczny stożek z kraterem wewnątrz...
• Etna — lawa, erupcje i wierzchołek, który się przesuwaNajwyższy czynny wulkan Europy nie ma stałej wysokości. Rośnie, zapada się i przenosi swój najwyższy punkt między kraterami.
• Everest — ostatnie słowo zawsze należy do góryFilm o katastrofie z 1996 roku robi jedną rzecz bardzo dobrze: nie próbuje z niej zrobić opowieści o bohaterstwie.
• Eyjafjallajökull — wulkan, którego nazwy nikt nie umiał wymówićErupcja średniej wielkości, która zatrzymała ruch lotniczy nad Europą. Nie dlatego, że była potężna, ale dlatego, gdzie i pod czym wybuchła.
• Fagradalsfjall i czynne wulkany na IslandiiW 2021 roku półwysep Reykjanes obudził się po ośmiuset latach. To była pierwsza z serii erupcji, które trwają do dziś.
• Fagradalsfjall z namiotem — jedna noc przy czynnym wulkanieErupcja kilkadziesiąt minut od stolicy, dostępna pieszo. Nocleg w tym rejonie zmienia wszystko, bo lawa wygląda po ciemku zupełnie inaczej niż w...
• Fontanna w Genewie — znak miasta nad Jeziorem GenewskimSłup wody wystrzelony z pomostu w jeziorze, widoczny z całego miasta. Czy najwyższy w Europie, to zależy od tego, co się liczy.
• Gagauzja — autonomia, którą myli się z NaddniestrzemTurkojęzyczny lud wyznający prawosławie, z własną autonomią na południu Mołdawii. Status prawny zupełnie inny niż u sąsiada ze wschodu.
• Gdzie jest wierzchołek Etny i dlaczego wciąż się przesuwaCztery kratery szczytowe, każdy innej wysokości, wszystkie czynne. Najwyższy punkt bywa gdzie indziej niż dekadę wcześniej — i to nie jest błąd...
• Gdzie leży Etna i dlaczego wszystko przy niej jest kontrastemNarciarze na górze, plaża na dole, wielkie miasto u podnóża i winnice na zastygłej lawie. Nigdzie w Europie te rzeczy nie leżą tak blisko siebie.
• Gejzery Yellowstone — Old Faithful, Grand Prismatic i pola, któreTrzy baseny gejzerów, jedno źródło, którego prawie nie widać, i kaldera, o której lepiej wiedzieć, że tam jest. Rzecz o tym, co z Yellowstone...
• Gruzińskie przysmaki — krótka lista i zasady przy stoleKuchnia, w której najlepsze rzeczy są proste, a jedna z nich ma własną instrukcję obsługi. Bez niej chinkali zjada się źle.
• Góra Dantego nie istnieje — istnieje St. HelensWulkan z filmu jest fikcyjny, ale scenariusz nie został wymyślony z powietrza. Wzorem była erupcja, która zmieniła wulkanologię.
• Góra Świętej Anny — kiedyś był tutaj wulkanNajbardziej znane wzgórze Opolszczyzny jest resztką komina wulkanicznego. Co z tego zostało i gdzie to zobaczyć.
• Herkulanum i Stabie — dwa miasta zasypane obok PompejówTen sam wybuch, trzy zniszczone miasta, jedno oblegane i dwa prawie puste. A w tym najmniej odwiedzanym zachowało się najwięcej.
• Hákarl, czyli po co Islandczycy zakopywali mięso rekinaNazywa się to zgniłym mięsem, ale gnicie jest tu skutkiem ubocznym. Chodziło o coś innego: żeby mięso rekina polarnego dało się w ogóle zjeść.
• Ile stopni ma lawa i dlaczego to zależy od jej składuLiczba, która krąży w internecie, to około tysiąca stopni. Jest bliska prawdy dla lawy bazaltowej i myląca dla każdej innej.
• Ischia i Procida — wyspy koło Neapolu bez tłumu z CapriTrzecia i czwarta wyspa w tej zatoce, obie pomijane na rzecz najsłynniejszej. Jedna jest wulkaniczna i duża, druga mała i kolorowa.
• Kopalnia Bełchatów — dziura, obok której stoi elektrowniaOdkrywka węgla brunatnego i jedna z największych elektrowni na węgiel brunatny na świecie. Obok nich sztuczna góra zbudowana z tego, co wybrano z...
• Kosowo i Prisztina — najmłodsze państwo EuropyKraj, którego istnienia część świata nie uznaje, i stolica, która wygląda inaczej niż wszystkie sąsiednie.
• Kraj gejzerów, w którym gejzer jest właściwie jedenIslandia dała światu samo słowo „gejzer", ale ten, od którego ono pochodzi, dziś prawie nie działa. Wybucha jego sąsiad.
• Kuta i Ubud — dwie Bali, między którymi trzeba wybraćJedna wyspa, dwa zupełnie różne wyjazdy. Wybór bazy przesądza tu o charakterze pobytu bardziej niż cokolwiek innego.
• Lubycza Królewska — kamień, cerkwie i pusty kraniec RoztoczaMiejscowość przy granicy, w której najciekawsze rzeczy stoją na cmentarzach. Kamieniarstwo bruśnieńskie jest tu tematem, a nie ciekawostką.
• Manhattan w dzień i w nocy — dwa różne miastaTa sama wyspa o dwóch różnych porach robi zupełnie inne wrażenie. Warto zaplanować dzień tak, żeby zobaczyć oba.
• Maskat — stolica Omanu, czyli Zatoka bez wieżowcówOman poszedł inną drogą niż sąsiedzi. W Maskacie nie ma szkła i stali, są za to białe domy, forty i góry schodzące wprost do morza.
• Maskonury na Islandii — nie pingwiny i nie tylko atrakcjaNajbardziej fotografowany ptak północnego Atlantyku. Bywa też w karcie i to jest część tej historii, o której mówi się mniej.
• Małe Organy Myśliborskie — ściana z kamiennych piszczałekPionowe słupy bazaltu ułożone jak piszczałki organów, odsłonięte przez wydobycie kamienia. Ślad wulkanizmu, którego stożka nikt już nie zobaczy.
• Metro w Dubaju — najprostszy sposób poruszania się po mieścieBez motorniczego, na estakadzie, z klimatyzacją na stacjach. Największą zaletą jest to, że pozwala nie wychodzić na upał dłużej, niż trzeba.
• Miasto umarłych w Kairze — dzielnica, nie ciekawostkaKilometry mauzoleów i grobowców, między którymi stoją sklepy, warsztaty i mieszkania. Nie jest to opuszczony cmentarz i nie jest to atrakcja.
• Monastyr Gelati — najlepsze wnętrze w GruzjiKlasztor pod Kutaisi z mozaiką w absydzie i freskami nakładanymi przez stulecia. Jedno z niewielu miejsc w tym kraju, gdzie liczy się wnętrze, nie...
• Muzeum penisów w Reykjavíku — kolekcja, nie kabaretNazwa robi z tego miejsca żart, a jest to zbiór zoologiczny z jednym gatunkiem próbek i pełnym przeglądem islandzkich ssaków. Ta różnica decyduje o...
• Naddniestrze, Mołdawia i Czarnobyl — jak to leży na mapieTrzy miejsca, które w opisach trafiają do jednego worka „gdzieś na wschodzie", a leżą w trzech różnych układach geograficznych i politycznych.
• Najwyżej położone jezioro świata leży w kraterze wulkanuZbiornik na Ojos del Salado, powyżej sześciu tysięcy metrów, w miejscu gdzie woda w stanie ciekłym właściwie nie powinna występować.
• Najwyższy czynny wulkan świata — Ojos del Salado czy LlullaillacoKtóry z andyjskich olbrzymów zasługuje na tytuł, zależy nie od wysokościomierza, tylko od definicji słowa „czynny".
• Nea Kameni — czynny wulkan w środku SantoriniSantorini nie leży przy wulkanie. Santorini jest wulkanem, a Nea Kameni to jego najmłodsza część, na którą wchodzi się z pokładu łodzi.
• Obwód Annapurny z jeziorem Tilicho — plan na dwa tygodnieKlasyczna pętla plus wypad do jednego z najwyżej położonych jezior świata. Szesnaście dni to wersja, w której nie trzeba się śpieszyć.
• Ojos del Salado — góra, na którą prawie da się wjechaćNajwyższy wulkan na Ziemi stoi w najsuchszej wysokiej górze świata. Nie ma na nim lodowca, prawie nie ma śniegu i podjeżdża się pod niego samochodem.
• Ostrzyca Proboszczowicka — nie wulkan, a jego rdzeńStożkowate wzniesienie na Pogórzu Kaczawskim, nazywane śląskim Fudżi. To rzeczywiście ślad wulkanizmu, tylko nie ten, o którym ludzie myślą.
• Palm Jumeirah — wyspa, której kształtu nie zobaczysz z dołuNajbardziej rozpoznawalny obrys na świecie po zdjęciach satelitarnych. Stojąc na niej, nie widać z niego absolutnie nic — i to jest główna informacja...
• Panama — stolica, kanał i trzy miasta w jednym miejscuSzklane wieżowce, kolonialna starówka i ruiny miasta zniszczonego przez piratów. Wszystko w jednej aglomeracji, obok najbardziej znanej drogi wodnej...
• Paricutín — wulkan, którego narodziny ktoś widziałW 1943 roku na polu kukurydzy otworzyła się szczelina. Dziewięć lat później na miejscu dwóch wiosek było pole lawy, z którego wystaje wieża kościoła.
• Pałac w Pławniowicach — co przemysłowiec zbudował z węglaNeorenesansowa rezydencja pod Gliwicami, postawiona za pieniądze z kopalń. Dziś ośrodek diecezjalny i jedno z ulubionych miejsc na zdjęcia ślubne.
• Pico de Orizaba — najwyższy wulkan Ameryki PółnocnejTrzeci szczyt kontynentu, z jedynym większym lodowcem w Meksyku i widokiem sięgającym Zatoki Meksykańskiej.
• Piramidy w Bośni — wielkie odkrycie czy wielka bzduraWzgórze o regularnym profilu pod Visoko, ogłoszone największą piramidą świata. Nauka odpowiedziała na to jednoznacznie i warto wiedzieć jak.
• Pod Etną — gdzie się zatrzymać i co warto tu zjeśćWybór bazy pod wulkanem nie jest kwestią gustu, tylko tego, o której będziesz na górze. A jedzenie w tej okolicy ma własną, wulkaniczną specyfikę.
• Podgorica — najbrzydsza i najnudniejsza stolica świata?Odpowiedź na pytanie z tytułu jest twierdząca. Ale skoro już tam jesteś, da się z tego miasta coś wyciągnąć.
• Popocatépetl — igranie z ogniemDrugi najwyższy szczyt Meksyku, widoczny z dwudziestomilionowej stolicy, i jeden z niewielu wulkanów, na które oficjalnie nie wolno wejść.
• Poti — gruzińskie miasto portowe, którego nikt nie zwiedzaGłówny port kraju, mokradła z ptakami i mitologiczna Kolchida. Turystyki nie ma tu wcale i to jest w tym mieście najciekawsze.
• 
  Przesyłka ze Szwecji — profesor Jan F. RabekNaukowiec z Polski, kariera w Sztokholmie i archiwum podróżnicze, które trafiło do mnie pocztą.
• Reykjanes — co zobaczyć między lotniskiem a stolicąKażdy tu ląduje i większość natychmiast stąd wyjeżdża. Tymczasem na tym półwyspie widać granicę płyt, pola siarkowe i najświeższą lawę w Europie.
• Sanktuarium Annapurny — trekking, który kończy się w kotleTrasa bez wysokiej przełęczy, a z jednym z najlepszych finałów w Himalajach: kotłem otoczonym ścianami z każdej strony.
• Sarajewo — stolica Bośni i Hercegowiny, miasto warstwOsmańskie bazary, austro-węgierskie kamienice i ślady oblężenia na tych samych ulicach. Nigdzie na Bałkanach warstwy historii nie leżą tak blisko...
• Schronisko Goûter — co trzeba wiedzieć przed wejściem na Mont BlancNie sprzęt i nie forma decydują tu najczęściej o wejściu, a miejsce w schronisku. Bez niego normalna droga na Mont Blanc praktycznie się zamyka.
• Skopje — stolica Macedonii Północnej i jej pomnikiMiasto odbudowane po trzęsieniu ziemi w modernizmie, a potem obudowane neoklasycystycznymi fasadami i setkami rzeźb. Ten kontrast jest tu główną...
• Stek z wieloryba w Reykjavíku — fakty przed decyzjąDanie z karty, o którym warto wiedzieć więcej niż to, jak smakuje. Dane są jednoznaczne w jednej sprawie: to nie Islandczycy je głównie jedzą.
• Strokkur — jak obejrzeć islandzki gejzer i nie oberwaćWybucha co kilka minut, więc czekanie jest krótkie. Cała sztuka polega na tym, z której strony się stanie i czy uważa się, gdzie stawia stopy.
• Stromboli i Wyspy Liparyjskie — kto tu naprawdę jest najaktywniejszyTytuł „najaktywniejszy wulkan Europy" nosi kilka gór naraz, zależnie od tego, jak liczyć. Rzecz o tym, jak się liczy, i o archipelagu, w którym...
• Stromboli — włoski wulkan, na którym lawę widać zawszeWyspa, która wybucha co kilkanaście minut nieprzerwanie od tysiącleci. Jedno z niewielu miejsc, gdzie erupcja nie jest kwestią szczęścia.
• Syrakuzy — co zobaczyć w mieście ArchimedesaGrecka potęga, która rywalizowała z Atenami, a dziś jest spokojnym miastem na południowo-wschodniej Sycylii. Zwiedzanie dzieli się tu wyraźnie na...
• Taormina — co zobaczyć w najpopularniejszym miasteczku SycyliiTeatr z widokiem na Etnę, jedna główna ulica i plaża pod klifem. Plus rzecz, o której warto wiedzieć wcześniej: tu jest naprawdę tłoczno.
• Tbilisi — stolica Gruzji nad Kurą, w skrócieOdpowiedź na pytanie o rzekę, a potem to, co w tym mieście zobaczyć i ile na to zarezerwować. Bez rozpisywania się.
• Teotihuacan — miasto, o którego twórcach nie wiemy prawie nicNajwiększe stanowisko archeologiczne środkowego Meksyku i jednocześnie największa zagadka regionu. Aztekowie tylko nadali mu nazwę.
• Tikal — potęga Majów, ale nie ich jedna stolicaPiramidy wystające z dżungli w Petén, z widokiem na zielony horyzont z korony świątyni. Jedno z najlepszych stanowisk archeologicznych świata.
• Trzy najwyższe wulkany Ameryki Północnej stoją w MeksykuNie na Alasce i nie w Kaskadach. Wszystkie trzy leżą w jednym pasie w środkowym Meksyku i dwa z nich widać z tej samej doliny.
• Uhuru Peak i lodowiec północny — co z niego zostałoLód na równiku, kilkaset metrów od najwyższego punktu Afryki. Zostało go tyle, że pytanie „na jak długo" jest zadawane od dekad.
• Uhuru Peak — wyżej w Afryce już się nie daNajwyższy punkt kontynentu nie jest szczytem w potocznym sensie. To krawędź krateru z drewnianą tablicą — i to nie ona jest powodem, dla którego się...
• Valle del Bove — dziura w zboczu Etny, która ratuje wsieOgromne, podkowiaste zagłębienie na wschodnim stoku. Wygląda jak katastrofa, a działa jak zawór bezpieczeństwa dla całej zamieszkanej strony wulkanu.
• Vulcano — wyspa, od której wzięły nazwę wszystkie wulkanyNazwa tej wyspy stała się w wielu językach nazwą całej kategorii zjawisk. Wystarczy zejść z promu, żeby zrozumieć, dlaczego akurat ta.
• Wilcza Góra — bazaltowa róża, która zamknęła kopalnięWyrobisko pod Złotoryją, w którym eksploatacja odsłoniła formację tak rzadką, że opłacało się przerwać wydobycie.
• Wulkan Bromo i kaldera Tengger — jak to wygląda naprawdęMorze piasku, cztery stożki w jednej kalderze i wschód słońca, po który przyjeżdża tu pół Jawy. Rzecz o tym, co z tego jest warte wstawania o drugiej...
• Wulkan Momotombo — stożek, który Nikaragua ma na banknocieIdealny stratowulkan nad jeziorem, erupcja, która przeniosła całe miasto, i wierzchołek, na który praktycznie nikt nie wchodzi. Nie z powodu...
• Wulkan tarczowy Ok i lodowiec, który przestał nim byćPłaska góra bez stożka, a na niej pierwszy lodowiec na świecie, któremu postawiono tablicę pamiątkową. Jedno miejsce, dwie rzeczy warte zrozumienia.
• Wulkaniczne atrakcje Islandii w objeździe wyspy w tygodniuTydzień na obwodnicę wyspy to plan wykonalny, ale bez marginesu. Warto wiedzieć z góry, że jedzie się wtedy zobaczyć, a nie pobyć.
• Wulkany Tanzanii — Kilimandżaro, Meru, Lengai i NgorongoroJeden kraj, cztery wulkany i jeden z nich najdziwniejszy na Ziemi. Ryft afrykański daje tu zestaw, którego nie ma nigdzie indziej.
• Wulkany w Meksyku — przegląd i co z nich wynika dla wyjazduKraj leży na styku płyt i pasie wulkanicznym, więc wulkanów jest tu dużo. Cztery z nich zmieniają plan podróży bardziej niż pozostałe.
• Wybrzeże pod Taorminą — Isola Bella, Giardini Naxos, CastelmolaMiasteczko na klifie zwiedza się w pół dnia, a mieszka się pod nim. Trzy miejsca, które razem tworzą sensowny plan na tę część Sycylii.
• Wąwóz Alcantara — lawa, którą przecięła rzekaŚciany z pionowych bazaltowych kolumn, a między nimi lodowata woda w środku sycylijskiego lata. To nie erozja wapienia, tylko przecięty na pół potok...
• Wąwóz Myśliborski — lawa, która zastygła pod wodąRezerwat z odsłonięciami skał powstałych z wylewów podmorskich. Krótkie przejście, w którym widać coś, czego w Polsce nie ma gdzie indziej.
• Śnieżka w marcu — na dole wiosna, na górze zimaKilkanaście stopni w Karpaczu i warunki zimowe na kopule. To nie jest anomalia, tylko normalny marzec w Karkonoszach.
• Święto zmarłych w Meksyku — radosne, ale nie zabawoweDzień, w którym cmentarze są pełne muzyki, kwiatów i jedzenia. To nie kostiumowa impreza i nie amerykański import.
• Żmija, miedzianka i padalec — kto jest kimWiększość gadów zabijanych „na wszelki wypadek" jest nieszkodliwa i chroniona prawem. Rozpoznanie zajmuje kilka sekund i warto je znać.

Najczęstsze pytania