Ojos del Salado — góra, na którą prawie da się wjechać
Najwyższy wulkan na Ziemi stoi w najsuchszej wysokiej górze świata. Nie ma na nim lodowca, prawie nie ma śniegu i podjeżdża się pod niego samochodem.
Ojos del Salado leży na granicy Chile i Argentyny, w Andach, w rejonie pustyni Atakama, i jest najwyższym wulkanem na Ziemi. To pierwsza rzecz, którą trzeba o nim wiedzieć; druga jest taka, że jest to góra zupełnie niepodobna do innych szczytów tej wysokości.
Wysokość podawana jest w kilku wariantach — liczba w adresie tej strony pochodzi z czasu publikacji, a w opracowaniach spotyka się wartości różniące się o kilkanaście metrów, w zależności od kampanii pomiarowej i przyjętego punktu odniesienia. To zresztą normalne przy szczytach mierzonych metodami satelitarnymi w różnych latach.
Byłem w tym rejonie i najbardziej zaskakuje w nim nie wysokość, a suchość. Na sześciu tysiącach metrów nie ma tu lodu ani pola śnieżnego, jest sypki wulkaniczny gruz i wiatr.
Dlaczego to góra bez śniegu
Atakama jest jednym z najsuchszych miejsc na Ziemi i to obowiązuje także wysoko. Opad jest tak mały, że nie tworzy trwałej pokrywy śnieżnej, a to, co spadnie, w dużej części sublimuje — przechodzi wprost w parę, bez topienia.
- 🏜️ Brak lodowca — na tej wysokości sytuacja wyjątkowa w skali świata
- ❄️ Penitentes — ostre, pionowe formy śnieżne tam, gdzie śnieg jednak zalega
- 💧 Suche powietrze — odwodnienie jest tu głównym problemem, nie mróz
- 🌬️ Wiatr — bez osłony i bez punktów zatrzymania na sypkim gruzie
Praktyczna konsekwencja jest nieoczywista: brak lodowca nie czyni tej góry łatwiejszą. Zmienia tylko rodzaj trudności — z technicznej na wysokościową i klimatyczną, a odwodnienie na takiej wysokości i przy takim powietrzu postępuje szybciej, niż większość ludzi się spodziewa.
Góra, pod którą się podjeżdża
To jej najbardziej znana osobliwość. Drogami dojazdowymi po chilijskiej stronie da się dotrzeć bardzo wysoko — ten rejon jest wykorzystywany do prób wysokościowych z pojazdami i bywa wymieniany w kontekście rekordów wysokości osiągniętych samochodem.
Z punktu widzenia wchodzącego oznacza to, że można znaleźć się bardzo wysoko bez wysiłku, co jest dokładnie tą samą pułapką co kolej i ratraki na Elbrusie. Wysokość zdobyta kołami nie jest wysokością zaaklimatyzowaną.
Opis dotyczy stanu z okresu, w którym powstawał ten tekst, i nie zastępuje sprawdzenia aktualnych warunków, wymogów formalnych po stronie chilijskiej i argentyńskiej ani zaleceń organizatora. Warunki, stan dróg dojazdowych i zasady wejścia w strefę przygraniczną bywają aktualizowane.
Co jeszcze jest na tej górze
Sezon jest tu odwrotny do europejskiego i krótki: wejścia odbywają się w czasie południowego lata, między grudniem a marcem. Poza nim wiatr i temperatury na tej wysokości wykluczają rozsądne działanie, a drogi dojazdowe bywają nieprzejezdne.
Na jej zboczach leży najwyżej położone jezioro świata i to jest osobna historia — opisałem ją przy najwyżej położonym jeziorze. Sam szczyt ma z kolei krótką sekcję skalną na końcu, która odróżnia go od czysto pieszego podejścia — kilkanaście metrów skały, na których bywa zamontowana lina, przechodzone już na maksymalnej wysokości wyjścia.
Pozostaje pytanie z tytułu archiwalnego: czy ten wulkan jest czynny. Odpowiedź jest przedmiotem sporu i rozstrzygam ją osobno, przy najwyższym czynnym wulkanie świata, bo to pytanie dotyczy definicji, nie samej góry.
Organizację wyprawy, schrony i harmonogram aklimatyzacji opisałem osobno przy wyprawie na Ojos del Salado. Więcej relacji jest na blogu.
Frequently asked questions
Gdzie leży Ojos del Salado?
Na granicy Chile i Argentyny, w Andach, w rejonie pustyni Atakama. Jest najwyższym wulkanem na Ziemi, a wejścia organizowane są zwykle od strony chilijskiej, z rejonu Copiapó.
Ile ma metrów Ojos del Salado?
Podawane wartości różnią się o kilkanaście metrów w zależności od kampanii pomiarowej i przyjętego punktu odniesienia. Liczba w adresie tej strony pochodzi z czasu publikacji — aktualną wartość warto sprawdzić w bieżącym opracowaniu.
Dlaczego na Ojos del Salado nie ma lodowca?
Bo leży w rejonie skrajnie suchym. Opad jest zbyt mały, by utworzyć trwałą pokrywę, a spadły śnieg w dużej części sublimuje, przechodząc wprost w parę. To sytuacja wyjątkowa dla góry tej wysokości.
Czy da się podjechać pod Ojos del Salado samochodem?
Drogami po stronie chilijskiej dojeżdża się bardzo wysoko i rejon ten bywa wymieniany w kontekście rekordów wysokości osiągniętych pojazdem. Dla wchodzącego jest to jednak pułapka: wysokość zdobyta kołami nie jest wysokością zaaklimatyzowaną.
Czy Ojos del Salado jest czynnym wulkanem?
To przedmiot sporu i zależy od definicji „czynny". Rozstrzygam to na osobnej stronie o najwyższym czynnym wulkanie świata, gdzie porównuję argumenty za Ojos del Salado i za Llullaillaco.