Trzy najwyższe wulkany Ameryki Północnej stoją w Meksyku
Nie na Alasce i nie w Kaskadach. Wszystkie trzy leżą w jednym pasie w środkowym Meksyku i dwa z nich widać z tej samej doliny.
Szukając wulkanów w Ameryce Północnej, większość ludzi myśli o Alasce albo o Kaskadach ze St. Helens. Trzy najwyższe leżą jednak w Meksyku i to jest pierwsza rzecz, którą warto o tym kontynencie wiedzieć.
Wszystkie trzy — Orizaba, Popocatépetl i Iztaccíhuatl — należą do Meksykańskiego Pasa Wulkanicznego biegnącego poprzecznie przez środek kraju. Dwa ostatnie stoją obok siebie i widać je z jednej doliny.
Trójka i jej status
| Wulkan | Pozycja | Status dla wchodzącego |
|---|---|---|
| Orizaba (Citlaltépetl) | najwyższy wulkan kontynentu | cel wysokogórski z lodowcem |
| Popocatépetl | drugi | rejon szczytowy zamknięty; wulkan aktywny |
| Iztaccíhuatl | trzeci | uśpiony; główny cel wejść w tym rejonie |
Kolejność wysokości nie odpowiada kolejności popularności i nie odpowiada dostępności. Najwyższy jest jednocześnie najbardziej wymagający technicznie, bo ma lodowiec; drugi jest zamknięty, bo jest czynny; trzeci jest tym, na który faktycznie się chodzi.
Każdy z nich opisałem osobno: Orizaba, Popocatépetl i Iztaccíhuatl.
Dlaczego nie Alaska
To pytanie wraca, bo Alaska ma wulkanów bardzo dużo i niektóre są potężne. Różnica polega na wysokości bezwzględnej: alaskańskie stożki, mimo imponującego wyglądu i ogromnego przewyższenia nad otoczeniem, nie sięgają wartości meksykańskich.
Warto przy tym rozdzielić dwie rzeczy, które w rankingach bywają mieszane. Najwyższy szczyt Ameryki Północnej — Denali — nie jest wulkanem, więc w tym zestawieniu nie występuje. Ranking wulkanów i ranking szczytów to dwie różne listy.
- 🇲🇽 Meksyk — trzy najwyższe wulkany kontynentu, wszystkie powyżej pięciu tysięcy metrów
- 🇺🇸 Kaskady — wulkany znane z aktywności, w tym St. Helens, ale niższe
- 🇺🇸 Alaska — bardzo wiele wulkanów, duże przewyższenia, mniejsze wysokości bezwzględne
- ⛰️ Denali — najwyższy szczyt kontynentu, ale nie wulkan
Dlaczego stoją właśnie tam
Pas wulkaniczny, do którego należą wszystkie trzy, biegnie przez Meksyk poprzecznie do wybrzeża — z zachodu na wschód — i jest w tym regionie nietypowy, bo pasy wulkaniczne zwykle układają się równolegle do rowu oceanicznego. Przyczyny tego ustawienia są przedmiotem badań i wiążą się z geometrią płyty wsuwającej się pod kontynent.
Dla wchodzącego istotny jest skutek: wysokie wulkany leżą blisko dużych miast i blisko siebie. Z jednej doliny w środkowym Meksyku widać dwa z tej trójki, a przejazd między nimi liczy się w godzinach, nie w dniach.
To także wyjaśnia, dlaczego wejścia w Meksyku dają się wpleść w podróż, która w innym kraju wymagałaby osobnej wyprawy. Baza w dużym mieście, dojazd samochodem pod górę i powrót do cywilizacji tego samego dnia to układ, jakiego nie ma ani na Alasce, ani w Andach.
Co z tego wynika dla wyjazdu
Jeśli celem jest wejście na wysoki wulkan w Ameryce Północnej, kierunkiem jest środkowy Meksyk, a nie Stany Zjednoczone. Dostępność zmienia jednak plan: Popocatépetl jest zamknięty, więc realny zestaw to Iztaccíhuatl jako aklimatyzacja i cel oraz Orizaba jako główne wejście.
Opis dotyczy stanu z okresu, w którym powstawał ten tekst, i nie zastępuje sprawdzenia bieżących komunikatów służb meksykańskich, w szczególności dotyczących Popocatépetl, oraz warunków na lodowcu Orizaby. Stan aktywności i strefy dostępu są oceniane na bieżąco.
Wysokości nie podaję jako ustaleń — liczby dla tych szczytów różnią się między opracowaniami i kampaniami pomiarowymi, a dla planowania nie mają znaczenia. Znaczenie ma to, że wszystkie trzy leżą w przedziale, w którym choroba wysokościowa jest realnym ryzykiem dla każdego.
Przegląd wszystkich meksykańskich wulkanów wraz z podziałem wyjazdu jest przy wulkanach w Meksyku, a wulkan z Kaskadów, którego erupcja zmieniła wulkanologię — przy St. Helens. Więcej relacji jest na blogu.
Frequently asked questions
Jakie są trzy najwyższe wulkany Ameryki Północnej?
Orizaba, czyli Citlaltépetl, Popocatépetl i Iztaccíhuatl — wszystkie trzy w Meksyku, w Meksykańskim Pasie Wulkanicznym. Dwa ostatnie stoją obok siebie i są widoczne z jednej doliny.
Dlaczego nie ma na tej liście wulkanów z Alaski?
Bo mimo dużej liczby i imponującego przewyższenia nad otoczeniem nie sięgają wysokości bezwzględnych wulkanów meksykańskich. To ranking wysokości, a nie skali czy aktywności.
Czy Denali jest wulkanem?
Nie. Denali jest najwyższym szczytem Ameryki Północnej, ale nie jest wulkanem, więc nie występuje w tym zestawieniu. Ranking szczytów i ranking wulkanów to dwie różne listy, często mieszane.
Na który z tych trzech można wejść?
Na Orizabę, która jest celem wysokogórskim z lodowcem, oraz na Iztaccíhuatl, uśpionego sąsiada Popocatépetl. Rejon szczytowy samego Popocatépetl jest zamknięty z powodu aktywności wulkanu.
Ile mają metrów?
Nie podaję tych wartości jako ustaleń, bo różnią się między opracowaniami i kampaniami pomiarowymi. Dla planowania istotne jest, że wszystkie trzy leżą w przedziale, w którym choroba wysokościowa jest realnym ryzykiem.