Uhuru Peak i lodowiec północny — co z niego zostało
Lód na równiku, kilkaset metrów od najwyższego punktu Afryki. Zostało go tyle, że pytanie „na jak długo" jest zadawane od dekad.
Przy Uhuru Peak, najwyższym punkcie Kilimandżaro, wciąż zalegają resztki pokrywy lodowej — pionowe ściany lodu stojące na spłaszczonej wierzchowinie krateru. To nie jęzory spływające w dół, jak w Alpach, a płaty i klify, co samo w sobie mówi coś o tym, w jakim są stanie.
Samo wejście i to, co decyduje o jego powodzeniu, opisałem przy Uhuru Peak jako najwyższym punkcie Afryki. Ta strona jest o lodzie.
Byłem tam i to jest widok, który zapada w pamięć mocniej niż sam szczyt: biała ściana na czarnym wulkanicznym gruncie, w miejscu, gdzie z definicji nie powinno być lodu.
Dlaczego ten lód zanika
Mechanizm jest tu bardziej złożony niż proste topienie i warto go znać, bo bywa upraszczany.
- ☀️ Sublimacja — lód przechodzi wprost w parę pod wpływem promieniowania, bez topnienia
- 🌧️ Mniej opadu — pokrywa nie jest odnawiana w tempie, w jakim ubywa
- 📉 Wycofywanie od dziesięcioleci — proces obserwowany i dokumentowany od dawna
- 🔗 Prognozy zaniku — podawane w różnych wariantach; sprawdzaj w bieżących opracowaniach
Kluczowa różnica wobec lodowców alpejskich polega na tym, że tutaj rolę główną odgrywa nie ciepłe powietrze, a bilans promieniowania i opadu. Dlatego ściany lodu są pionowe i podcięte — ubywa ich z boków, a nie od góry.
Prognoz zaniku nie podaję. Były formułowane wielokrotnie i wielokrotnie korygowane, więc każda konkretna data w tekście podróżniczym jest bardziej myląca niż pomocna.
Jaka jest wysokość Kilimandżaro
Najczęściej podawaną wartością dla Uhuru Peak jest 5895 m n.p.m. i to ona figuruje w tytule tej strony. Nowsze pomiary satelitarne dają wyniki różniące się od niej o kilka metrów, więc traktuj tę liczbę jako wartość zwyczajową, a nie jako ostateczną.
To zresztą normalne przy wysokich szczytach: wynik zależy od metody i od przyjętego modelu geoidy. Dla wchodzącego nie ma to żadnego znaczenia praktycznego — dla porządku w tekście ma.
Opis dotyczy stanu z okresu, w którym powstawał ten tekst, i nie zastępuje sprawdzenia aktualnych warunków i zaleceń przewodnika. Stan pokrywy lodowej, jej zasięg i warunki na wierzchowinie zmieniają się z roku na rok.
Czy warto podchodzić do lodu
Na wierzchowinie obowiązują ścieżki i zasady parku, a ściany lodu nie są miejscem do wchodzenia — są niestabilne i podcięte, więc odpadanie fragmentów jest tam normalnym procesem. Ogląda się je z dystansu i to wystarcza.
Sam kontekst wulkaniczny tej góry i pozostałe wulkany kraju opisałem przy wulkanach Tanzanii.
Podobny przypadek zniknięcia lodu — tylko doprowadzony do końca — jest w Islandii: opisałem go przy wulkanie tarczowym i jego martwym lodowcu, gdzie lodowcowi formalnie odebrano status i postawiono tablicę. Kilimandżaro jest w tej historii kilka rozdziałów wcześniej. Więcej relacji jest na blogu.
Frequently asked questions
Czy na Kilimandżaro nadal są lodowce?
Tak, przy Uhuru Peak zalegają resztki pokrywy lodowej w formie płatów i pionowych ścian lodu na wierzchowinie krateru. Nie są to jęzory spływające w dół, jak w Alpach, a pozostałości cofającej się pokrywy.
Dlaczego lodowce Kilimandżaro zanikają?
Główną rolę odgrywa sublimacja — przechodzenie lodu wprost w parę pod wpływem promieniowania — oraz mniejszy opad, który nie odnawia pokrywy. To inny mechanizm niż topnienie od ciepłego powietrza w Alpach.
Kiedy lód całkowicie zniknie?
Prognozy były formułowane wielokrotnie i wielokrotnie korygowane, dlatego nie podaję daty. Aktualne szacunki warto sprawdzić w bieżących opracowaniach naukowych, a nie w relacjach z wejść.
Jaka jest wysokość Kilimandżaro?
Najczęściej podawaną wartością dla Uhuru Peak jest 5895 m n.p.m. Nowsze pomiary satelitarne dają wyniki różniące się o kilka metrów, więc jest to wartość zwyczajowa, a nie ostateczne ustalenie.
Czy można podejść do ścian lodu?
Na wierzchowinie obowiązują ścieżki i zasady parku, a ściany lodu są niestabilne i podcięte — odpadanie fragmentów jest tam normalnym procesem. Ogląda się je z dystansu.