Maskonury na Islandii — nie pingwiny i nie tylko atrakcja
Najbardziej fotografowany ptak północnego Atlantyku. Bywa też w karcie i to jest część tej historii, o której mówi się mniej.
Maskonury na Islandii są jednym z głównych powodów, dla których ludzie jadą tam wiosną i latem. To niewielkie ptaki morskie o charakterystycznym, kolorowym dziobie, gnieżdżące się w norach na trawiastych klifach — i faktycznie wyglądają tak, jak na zdjęciach.
Zacznę od sprostowania, bo wraca w pytaniach: maskonur nie jest pingwinem. Pingwiny nie występują na półkuli północnej, a maskonury latają — i to szybko, choć nieelegancko. Podobieństwo ogranicza się do ubarwienia.
Gdzie i kiedy je zobaczyć
| Miejsce | Uwaga |
|---|---|
| Klify na południu wyspy | najłatwiej dostępne, blisko głównej drogi |
| Wyspy na południu | duże kolonie, dojazd promem |
| Wybrzeże wschodnie | mniejsze kolonie, mniej odwiedzających |
| Poza sezonem | ptaków nie ma; wracają na morze |
Sezon jest tu warunkiem, nie szczegółem: maskonury przebywają na lądzie tylko w okresie lęgowym, wiosną i latem. Poza nim żyją na otwartym morzu i żadne miejsce na wyspie nie da ich zobaczyć.
- 🕐 Pora dnia — najlepiej rano i wieczorem, gdy wracają do nor
- 📏 Odległość — nory są w gruncie przy krawędzi; nie wchodzi się poza ścieżki
- 📷 Cierpliwość — siedzą blisko, jeśli się nie zbliżać
- ⚠️ Klify — grunt przy krawędzi bywa podmyty i się urywa
Ostatni punkt jest tu realnym ryzykiem, poważniejszym niż spłoszenie ptaków: trawiaste krawędzie islandzkich klifów są podmywane od dołu i nie sygnalizują, gdzie się kończą. Zdjęcie z krawędzi jest najczęstszą przyczyną wypadków w takich miejscach.
Czy maskonury się je
Tak, w części islandzkich restauracji mięso maskonura jest w karcie — podawane zwykle wędzone albo krótko smażone, w niewielkich porcjach. Tradycja połowu tych ptaków na wyspie jest stara i wiąże się z gospodarką miejsc, w których innego mięsa było niewiele.
Jednocześnie liczebność części kolonii spada, a w niektórych rejonach połów podlega ograniczeniom. To sytuacja podobna do tej, którą opisałem przy steku z wieloryba: danie funkcjonuje głównie w obiegu turystycznym, a decyzja należy do zamawiającego.
Nie podaję ocen ani zaleceń w tej sprawie. Podaję dwa fakty: jest w karcie i jest gatunkiem, którego populacje w części miejsc się zmniejszają. Reszta to twój wybór.
Kolonie po drugiej stronie Norweskiego Morza, dostępne z arktycznego miasta, opisałem przy Vardø.
Islandzka kuchnia ma zresztą więcej pozycji z tej kategorii — rzeczy, po które przyjeżdżają turyści, a nie mieszkańcy. Najbardziej znaną z nich jest hákarl, fermentowane mięso rekina, przy którym mechanizm jest dokładnie ten sam. Więcej relacji z Islandii jest na blogu.
Frequently asked questions
Czy maskonur to pingwin?
Nie. Pingwiny nie występują na półkuli północnej, a maskonury latają. Podobieństwo ogranicza się do czarno-białego ubarwienia — poza nim są to zupełnie różne ptaki o innym trybie życia.
Kiedy można zobaczyć maskonury na Islandii?
Wiosną i latem, w okresie lęgowym, gdy przebywają na lądzie i gnieżdżą się w norach na klifach. Poza sezonem żyją na otwartym morzu i nie zobaczysz ich w żadnym miejscu na wyspie.
Gdzie najłatwiej je zobaczyć?
Na klifach południowego wybrzeża, blisko głównej drogi, oraz na wyspach na południu, do których pływa prom. Mniejsze i spokojniejsze kolonie są na wschodnim wybrzeżu.
Czy maskonury są jadane na Islandii?
Tak, w części restauracji mięso maskonura jest w karcie, zwykle wędzone lub krótko smażone. Tradycja połowu jest stara, ale liczebność części kolonii spada, a w niektórych rejonach połów podlega ograniczeniom.
Na co uważać przy fotografowaniu?
Na krawędzie klifów. Trawiasty grunt jest podmywany od dołu i nie sygnalizuje, gdzie się kończy — zdjęcie z krawędzi jest najczęstszą przyczyną wypadków w takich miejscach. Nory są przy krawędzi, więc nie wychodzi się poza ścieżki.