Poza Londyn na jeden dzień — Windsor, Oksford, Stonehenge

Trzy kierunki, do których da się pojechać i wrócić tego samego dnia. Plus rozstrzygnięcie, który zamek jest w Londynie, a który tylko tak się kojarzy.

Najpierw rozstrzygnięcie, bo dotyczy najczęstszego nieporozumienia. Zamek w Londynie to Tower of London — warownia nad Tamizą w granicach miasta. Zamek w Windsorze, z którym Londyn bywa kojarzony, leży poza miastem, kilkadziesiąt kilometrów na zachód, i wymaga wyjazdu.

W linii prostej z centrum Londynu do Windsoru jest kilkadziesiąt kilometrów, do Oksfordu około dwóch razy tyle, a do Stonehenge jeszcze dalej — i to porządkuje planowanie dnia. Dokładnych odległości nie podaję, bo zależą od przyjętego punktu w centrum, a dla planu liczy się czas przejazdu, nie kilometry.

Byłem we wszystkich trzech i to jest zestaw, który realnie da się objąć z Londynu bez nocowania poza nim.

Trzy kierunki i po co tam jechać

KierunekCo tam jestNa ile
Windsorczynna rezydencja królewska; największy zamieszkany zamekpół dnia
Oksfordkolegia uniwersyteckie, biblioteki, muzeacały dzień
Stonehengeprehistoryczny krąg kamienny na równiniepół dnia z dojazdem

Windsor jest najprostszym wyjazdem: pociąg z Londynu, krótki dojazd, a zamek stoi tuż przy stacji. Warto sprawdzić przed wyjazdem, czy w danym dniu części rezydencji nie są zamknięte — jest to obiekt czynny, a nie tylko muzeum.

Oksford wymaga całego dnia i jest dla mnie najlepszym z tej trójki. Nie ma tam jednego obiektu do odhaczenia; chodzi się między kolegiami, wchodzi do tych, które są otwarte, i to jest cała formuła. Dostępność poszczególnych kolegiów zmienia się z dnia na dzień, więc plan sztywny nie ma tu sensu.

Stonehenge — czego się spodziewać

To najczęściej rozczarowujący punkt z tej trójki i warto wiedzieć dlaczego. Krąg jest ogrodzony i zwiedza się go po wyznaczonej ścieżce z pewnej odległości, bez wchodzenia między kamienie. Kto spodziewa się dotknięcia głazów, wyjdzie zawiedziony.

Mimo tego uważam, że warto — pod warunkiem, że jedzie się po wrażenie miejsca, nie po zdjęcie z bliska. Otwarta równina wokół i sposób, w jaki krąg wpisuje się w horyzont, są tu wartością większą niż same kamienie z odległości dwóch metrów.

Jak to poskładać

Jeśli masz w Londynie trzy dni na wyjazdy, kolejność jest oczywista: Oksford na cały dzień, Windsor i Stonehenge po pół dnia z możliwością łączenia z czymś w drodze. Jeśli masz jeden dzień, wybierz Oksford.

Wszystkie trzy obsługuje kolej i transport zorganizowany, a bilety kolejowe w Wielkiej Brytanii są tańsze przy zakupie z wyprzedzeniem — to reguła, która nie zmienia się od lat, w przeciwieństwie do samych cen.

Warto też rozważyć jeden wariant, o którym mało kto myśli: część tych kierunków da się połączyć w jednym dniu z autem albo z wycieczką zorganizowaną, ale efekt jest wtedy taki, że w każdym miejscu jest się godzinę. Osobiście uważam, że jedno miejsce na dzień to w tej okolicy właściwa proporcja, a łączenie Stonehenge z Oksfordem to najkrótsza droga do zobaczenia obu przez okno autokaru.

Praktycznie na koniec: wracaj przed wieczornym szczytem. Pociągi podmiejskie do Londynu w porze powrotu z pracy są zapełnione, a z bagażem albo po całym dniu chodzenia jest to najgorszy element takiego wyjazdu.

Sam Londyn ma dzielnicę, która nie jest oczywistym punktem, a jest ciekawsza od części centrum: opisałem ją przy Canary Wharf. Prehistoryczne obiekty o podobnej randze co Stonehenge, tylko w innej części Europy, to formacje opisane przy Dolinie Prądnika — tam legendy dopisano do skał, nie do kręgu. Inne obiekty obronne w tym zestawie tekstów to twierdza Wisłoujście. Więcej przewodników jest w tekstach z działu Przewodniki turystyczne.

Frequently asked questions

Jaki zamek jest w Londynie?

Tower of London — warownia nad Tamizą w granicach miasta. Zamek w Windsorze, z którym Londyn bywa kojarzony, leży poza miastem, kilkadziesiąt kilometrów na zachód, i wymaga osobnego wyjazdu.

Jak daleko od Londynu jest Windsor?

Kilkadziesiąt kilometrów na zachód od centrum. Dojazd koleją jest krótki, a zamek stoi tuż przy stacji, więc jest to najprostszy z jednodniowych wyjazdów z Londynu.

Czy warto jechać do Stonehenge?

Warto, jeśli jedziesz po wrażenie miejsca, a nie po zdjęcie z bliska. Krąg jest ogrodzony i oglądany ze ścieżki z pewnej odległości — wartością jest tu otwarta równina i sposób, w jaki kamienie wpisują się w horyzont.

Który wyjazd wybrać, jeśli mam jeden dzień?

Oksford. Wymaga całego dnia, ale daje najwięcej: chodzenie między kolegiami, wejścia do tych otwartych i muzea. Dostępność poszczególnych kolegiów zmienia się z dnia na dzień, więc sztywny plan nie ma sensu.

Jak dojechać do tych trzech miejsc?

Wszystkie obsługuje kolej i transport zorganizowany. Do Stonehenge jedzie się koleją do najbliższego miasta i dalej transferem. Bilety kolejowe warto kupować z wyprzedzeniem — są wtedy wyraźnie tańsze.